| Þú ert... | Hvað umbótin þýðir |
|---|---|
| Einstaklingur sem leigir út (hyresvärd) | Skýrari reglur og meira samningsfrelsi við útleigu á allt að tveimur íbúðum. |
| Eigandi bostadsrätt-íbúðar | Auðveldara að framleigja í lengri tíma. |
| Leigjandi (hyresgäst) | Áfram vernd gegn ósanngjarnri leigu – en hreyfanlegri markaður. |
| Fyrirtæki | Betri möguleikar á að útvega starfsmannaíbúðir með blokkleigu. |
Þann 1. júlí 2026 tekur gildi ein stærsta breyting á sænska leigumarkaðnum í mörg ár. Sænska þingið (Riksdagen) hefur samþykkt frumvarpið En mer flexibel hyresmarknad („Sveigjanlegri leigumarkaður“, prop. 2025/26:187), og umbótin snertir bæði þig sem leigir út og þig sem leitar að húsnæði. Hér förum við hjá Bofrid yfir hvað breytist í raun – og hvað það þýðir í framkvæmd.
Stutt samantekt
- Ný privatuthyrningslagen (lög um útleigu einstaklinga) tekur gildi og nær til einstaklinga sem leigja út allt að tvær íbúðir.
- Frjálsari leiguákvörðun með auknu samningsfrelsi, en áfram vernd gegn ósanngjarnri leigu.
- Rýmri heimildir til framleigu (andrahandsuthyrning) á bostadsrätt-íbúð (íbúð í búseturéttarfélagi) – fyrri útleiga vegur minna en áður.
- Nútímalegri reglur um blockhyra (blokkleigu), fyrirtækjaíbúðir og delningsbostäder (deilihúsnæði, svokallað co-living).
- Allt tekur gildi 1. júlí 2026.
Ný privatuthyrningslagen
Nýja privatuthyrningslagen (lögin um útleigu einstaklinga) gildir þegar einstaklingur leigir út að hámarki tvær íbúðir sem eru ekki hluti af hans eigin heimili. Markmiðið er skýrara og aðgengilegra regluverk – gildandi löggjöf hefur lengi þótt flókin og illtúlkanleg.
Í stuttu máli felur lagabreytingin í sér samningsfrelsi um leiguna, um leið og leigjandinn (hyresgäst) heldur vernd gegn ósanngjarnri leigu. Það þýðir að þú sem leigir út færð meira svigrúm til að semja um skilmálana, en mátt ekki setja hvaða leigu sem er.
Auðveldara að framleigja bostadsrätt-íbúð
Einn umdeildasti hluti breytinganna snýr að framleigu (andrahandsuthyrning) á bostadsrätt-íbúðum. Hingað til hefur það að íbúð hafi þegar verið leigð út getað takmarkað nýja útleigu. Samkvæmt nýju reglunum á aðeins að líta til fyrri útleigu ef hún hefur verið í verulegum mæli.
Í framkvæmd þýðir þetta að fleiri geta leigt út bostadsrätt-íbúð sína í lengri tíma en í dag. Umbótin dregur líka skýrari mörk á milli þess að leigja út í framleigu og þess að hafa inneboende (leigjanda í herbergi á eigin heimili).
Blokkleiga, fyrirtækjaíbúðir og deilihúsnæði
Reglurnar um blockhyra (blokkleigu) eru nútímavæddar til að passa betur við þau búsetuform sem tíðkast í dag. Við blokkleigu tekur einn aðili á leigu að minnsta kosti þrjár íbúðir sem eina „blokk“ og leigir þær síðan áfram – til dæmis til starfsmanna (företagsbostäder, fyrirtækjaíbúðir) eða til fólks sem leigir hvert sitt herbergi og deilir sameiginlegum rýmum (delningsbostäder, deilihúsnæði, einnig kallað co-living).
Samhliða eru innleidd úrræði sem eiga að koma í veg fyrir að kerfið sé misnotað.
Hvað þýðir þetta fyrir þig?
Umbótin hefur fengið bæði lof og last. Stuðningsmenn telja að fleiri íbúðir verði aðgengilegar og að núverandi húsnæði nýtist betur. Gagnrýnendur, þar á meðal Hyresgästföreningen (samtök leigjenda í Svíþjóð), vara við stærri og lítt reglusettum framleigumarkaði.
Samantekt
Hvort sem þú ætlar að leigja út eða ert að leita þér að nýju heimili borgar sig að fylgjast með nýju reglunum fyrir 1. júlí 2026. Hjá Bofrid hjálpum við þér að rata um leigumarkaðinn – frá fyrstu samskiptum til undirritaðs samnings.
Þessi grein er almennar upplýsingar og telst ekki lögfræðiráðgjöf. Athugaðu alltaf endanlegan lagatexta eða leitaðu til lögfræðings vegna þíns máls.
